Translate

Παρασκευή, 30 Σεπτεμβρίου 2016

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (ιε΄) Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του πλ. β' ήχου (του Θεοδώρου Ρόκα)

Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του πλ. β' ήχου

Θεοδώρου Ρόκα 
   Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας

Ο Χριστός Παντοκράτωρ
Ψιφηδωτό στον Καθεδρικό Ναό Cefalù της Σικελίας

"Τίς μὴ μακαρίσει σε, Παναγία Παρθένε; τίς μὴ ἀνυμνήσει σου τὸν ἀλόχευτον τόκον; ὁ γὰρ ἀχρόνως ἐκ Πατρὸς ἐκλάμψας Υἱὸς μονογενής, ὁ αὐτὸς ἐκ σοῦ τῆς Ἁγνῆς προῆλθεν, ἀφράστως σαρκωθείς, φύσει Θεὸς ὑπάρχων, καὶ φύσει γενόμενος ἄνθρωπος δι' ἡμᾶς, οὐκ εἰς δυάδα προσώπων τεμνόμενος, ἀλλ' ἐν δυάδι φύσεων, ἀσυγχύτως γνωριζόμενος. Αὐτὸν ἱκέτευε, σεμνὴ Παμμακάριστε, ἐλεηθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν".

Στο ανωτέρω δογματικό Θεοτοκίο του πλαγίου δευτέρου ήχου (πλ. β') αν σταθούμε στη φράση "φύσει Θεὸς ὑπάρχων" θα προξενηθεί η εξής απορία: τι θα πει η φράση αυτή; "φύσει Θεός "υπάρχων"; Γιατί ο υμνωδός τονίζει τόσο πολύ τον όρο "φύσει"; Μήπως μπορούμε να υποθέσουμε οτι ο όρος αυτός, ο όρος "φύσει" που απαντά στη φράση "φύσει Θεός υπάρχων", έχει ως βάση την ακόλουθη φράση από τον χριστολογικό ύμνο της προς Φιληππισίους επιστολής του Αποστόλου Παύλου: "ὃς ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ"; (Φιλ. 2,6).

Τετάρτη, 28 Σεπτεμβρίου 2016

Τρίτη, 27 Σεπτεμβρίου 2016

Τελετουργικά Θέματα (κε΄) Η Οπισθάμβωνη Ευχή της Θείας Λειτουργίας (του Γεωργίου Ζαραβέλα)

Η Οπισθάμβωνη Ευχή της Θείας Λειτουργίας

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Άμβωνας με δύο κλίμακες
Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαμπάκας
Η Οπισθάμβωνη ή Οπισθάμβωνος Ευχή συνιστά ένα από τα στοιχεία του τελευταίου μέρους της Θείας Λειτουργίας, της απόλυσης της σύναξης, δηλαδή της κατακλείδας του μυστηρίου και της ειρηνικής αποχώρησης των μελών της κοινότητας μετά την επιτέλεση του. Η ευχή, συγκεκριμένα, συνιστά το δεύτερο τμήμα της ενότητας της απόλυσης της Θείας Λειτουργίας και είναι σαφώς αρχαιότερη από τη σύγχρονη απόλυση δια της επικλήσεως του Κυρίου, της Θεοτόκου, των αγίων και του «Δι’ εὐχῶν». Η ευχή επονομάζεται ως Οπισθάμβωνη λόγω της ανάγνωσής της πίσω από τον άμβωνα του ναού, ο οποίος στην αρχαία Εκκλησία βρισκόταν στο μέσο του οικοδομήματος. Η ακριβής θέση του άμβωνα ήταν ακριβώς μπροστά από την ωραία πύλη του ιερού βήματος, ήταν ψηλός, συνήθως μαρμάρινος ή πέτρινος και είχε δύο κλίμακες, μία προς τα ανατολικά και μία προς τα δυτικά. Η είσοδος των κληρικών από την ωραία πύλη γινόταν συνήθως με τη διέλευση από τις αναβαθμίδες του άμβωνα.
Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Καλαμπάκας

Δευτέρα, 26 Σεπτεμβρίου 2016

(Μουσικό κείμενο) Άξιον εστίν σε μέλος Γεωργίου Ρυσίου Ιερέως, Ήχος Πλ. β΄

Άξιον Εστίν σε μέλος Γεωργίου Ρυσίου Ιερέως. 
Θερμές ευχαριστίες για την δακτυλογράφηση του κειμένου στον συνεργάτη του Χορού 
και Πρωτοψάλτη κ. Θεόδωρο Ρόκα.

Για Download πατήστε ΕΔΩ ή ΕΔΩ

Κυριακή, 25 Σεπτεμβρίου 2016

Οδοιπορικό στη Βυζαντινή Νάξο (ε΄) «Ο ‘’ταπεινός’’ Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στ’ Αδησαρού με τις ξεχωριστές τοιχογραφίες »

«Ο "ταπεινός" Ιερός Ναός του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στ’ Αδησαρού 
με τις ξεχωριστές τοιχογραφίες »

Ειρήνης Βασιλάκη
Αρχαιολόγου
Μ.Α. Διαχείρησης Μνημείων

εικ. 1 Άποψη του ναού από νοτιοδυτικά
Ο ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του νησιού, στην περιοχή του Λαθρήνου και συγκεκριμένα στη θέση Αδησαρού, η οποία ανήκει στον οικισμό του Δαμαριώνα. Είναι κτισμένο στις παρυφές του βυζαντινού κάστρου τ’ Απαλήρου και σε κοντινή απόσταση από το μοναστήρι του Τιμίου Σταυρού Σαγκρίου.

Πρόκειται για μονόχωρο με τρούλο ναό (εικ.1). Οι εσωτερικές διαστάσεις του μνημείου είναι 7,70 μ. μήκος και 2,50 μ. πλάτος και ανατολικά ανοίγεται ημικυκλική αψίδα (εικ. 2). Εκεί σώζονται λείψανα από το σύνθρονο στη μέση του οποίου πιθανότατα υπήρχε επισκοπικός θρόνος.

Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (οθ΄) Μέλη Κυριακή ΙΔ΄ (Α΄ ΛΟΥΚΑ)

Μελίσματα Ψαλτικής
Μέλη Κυριακής ΙΔ΄
Ήχος Πλ. α΄, Εωθινό Γ΄


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:
α) Ανάστασιμα Εσπερινού. Κεκραγάρια και Εσπέρια Στιχηρά, Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλουν: ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας και ο αείμνηστος Άρχων Λαμπαδάριος της Μ.τ.Χ.Ε. Νικόλαος Δανιηλίδης. Ζωντανή ηχογράφηση από τον Πατριαρχικό Ναό το 1959
β) "Εν τη ερυθρά θαλάσση...". Δογματικό Θεοτοκίο της Οκτωήχου, Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας σε ζωντανή ηχόγραφηση από τον Πατριαρχικό Ναό το 1961.
γ) Σύντομη Δοξολογία. Μέλος Γεωργίου Χατζηχρόνογλου, Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο Άρχων Υμνωδός της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Γεώργιος Χατζηχρόνογλου.
δ) Δύναμις Τρισαγίου. Μέλος Κυριάκου Ιωαννίδου του "Καλογήρου", Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς κ. Αναστάσιος Μεντάκης.
ε) Χερουβικός ύμνος. Μέλος Μάριου Αντωνίου, Ήχος Πλ. α΄ Πεντάφωνος. Ψάλλει Χορός Ψαλτών «Άγιος Μάμας» της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου με χοράρχη τον Πρωτοψάλτη κ. Μάριο Αντωνίου.
στ) "Άξιον Εστίν...". Ήχος Πλάγιος του Πρώτου πεντάφωνος. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Ιάκωβος Ναυπλίωτης ο Νάξιος!

Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2016

Ιερά Αγρυπνία! 23 Σεπτεμβρίου

Ιερά Αγρυπνία

Την Παρασκευή 23 Σεπτεμβίου 2016 και ώρα 8:30μ.μ θα πραγματοποιηθεί Ιερά Αγρυπνία επί τη εορτή της Παναγίας Μυρτιδιωτίσσης στον Ιερό Ναό Αγίου Πορφυρίου Αγίου Αρσενίου Νάξου.

Πέρας Αγρυπνίας: 01.00 π.μ.

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (ιδ΄) Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του Πλ. α' ήχου (β' μέρος)

Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του πλ. α' ήχου 
(β' μέρος)

Θεοδώρου Ρόκα 
Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας Ε.Κ.Π.Α.


"Ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ θαλάσσῃ τῆς ἀπειρογάμου Νύμφης εἰκὼν διεγράφη ποτέ. 
Ἐκεῖ Μωϋσῆς διαιρέτης τοῦ ὕδατος, ἐνθάδε Γαβριὴλ ὑπηρέτης τοῦ θαύματος, τότε τὸν βυθόν ἐπέζευσεν ἀβρόχως, Ἰσραήλ, νῦν δὲ τὸν Χριστὸν ἐγέννησεν ἀσπόρως ἡ Παρθένος, ἡ θάλασσα μετὰ τὴν πάροδον τοῦ Ἰσραήλ, ἔμεινεν ἄβατος, ἡ ἄμεμπτος μετὰ τὴν κύησιν τοῦ Ἐμμανουήλ, ἔμεινεν ἄφθορος, 
ὁ ὢν καὶ προών, καὶ φανεὶς ὡς ἄνθρωπος, Θεὸς ἐλέησον ἡμᾶς".

Στο ανωτέρω Θεοτοκίο του πλ. α' ήχου γίνεται αναφορά για το πρόσωπο του Μωυσή, του μεγαλύτερου προφήτη ολόκληρης της Παλαιάς Διαθήκης, ο οποίος ήταν ο μόνος που κατόρθωσε να δει το Θεό πρόσωπο με πρόσωπο και να συνδιαλεχθεί μαζί του όπως συνδιαλέγεται κάποιον με έναν στενό του φίλο. Ο Μωυσής είναι η μεγαλύτερη θρησκευτική αλλά και πολιτική φυσιογνωμία ολόκληρης της Παλαιάς Διαθήκης, ο ελευθερωτής του ισραηλιτικού έθνους από τα δεσμά της δουλείας των Αιγυπτίων και εκείνος που έδωσε στην ισραηλιτική θρησκεία την τελική της μορφή.

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (οη΄) Από την Υμνολογία της Εκκλησίας μας

Από την Υμνολογία της Εκκλησίας μας

Μέλη των εορτών:
α) Αγίου Ευσταθίου
β) Αποδόσεως της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού
γ) Συλλήψεως Τιμίου Προδρόμου


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:

α) "Αδαμαντινε την ψυχήν...". Δοξαστικό Εσπερίων εορτής Αγίου Ευσταθίου. Ήχος Πλ. β΄. Ψάλλει ο π. Βασίλειος Βατοπαιδινός.
β) "Την στρατοπεδαρχίαν της κάτω βασιλείας...". Δοξαστικό των Αίνων εορτής Αγίου Ευσταθίου. Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών του Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως υπό την Διεύθυνση του τ. Άρχοντος Β΄ Δομεστίκου της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Δημοσθένη Παϊκόπουλου.
γ) "Όνπερ πάλαι Μωυσής...". Δοξαστικό των Αποστίχων εορτής Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος επί τη βάση Στεφάνου Λαμπαδαρίου, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Λαμπαδάριος του Ιερού Ναού Αγίας Ειρήνης οδού Αιόλου κ. Ιωάννης Τσιοτσιόπουλος.
δ) "Σήμερον προέρχεται...". Δοξαστικό των Αίνων εορτής Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας.
ε) "Σώσον Κύριε τον λαόν σου...". Απολυτίκιο εορτής Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος Παύλου Βλαστού, Ήχος Α΄. Ψάλλει η Χορωδία "Παύλος Βλαστός" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου καί Καθηγητού Βυζαντινής Μουσικής κ. Αντωνίου Μιχελουδάκη.
στ) "Η Ελισάβετ συνέλαβε τον Πρόδρομον...". Δοξαστικό των Αίνων εορτής Συλλήψεως Τιμίου Προδρόμου. Μέλος Κωνσταντίνου Πρίγγου, Ήχος Πλ. β΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης κ. Δημήτριος Φακίνος.


Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2016

Τελετουργικά θέματα (κδ΄) Οι δοξασίες της λαϊκής ευσέβειας στη Θεία Λατρεία.

Οι δοξασίες της λαϊκής ευσέβειας στη Θεία Λατρεία.

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ


Η εκκλησιαστική σύναξη συνιστά έναν αδιαμφισβήτητα ζωντανό οργανισμό, το Σώμα του Κυρίου. Η πορεία και η δράση της Εκκλησίας από τη γέννησή της την ημέρα της Πεντηκοστής ως το πλήρωμά της στα Έσχατα δεν είναι μια απλή, γραμμική ευθεία, αλλά μία πορεία γεμάτη από γεγονότα, συγκρούσεις, αλληλεπιδράσεις· πάντα, όμως, υπό τη σκεπαστική επενέργεια του Αγίου Πνεύματος. Το λαϊκό στοιχείο της σύναξης συνιστά τον πλέον δυνατό κρίκο της ανθρωπογεωγραφίας της και της διαμόρφωσης του Σώματος σε κάθε τόπο και εποχή. 


Η ιστορία της Εκκλησίας φανερώνει τη δυναμική παρουσία του λαϊκού στοιχείου σε αυτή. Δεν είναι τυχαίο πως η εισροή πολλών πιστών στο εκκλησιαστικό σώμα προοδευτικά μετά το Διάταγμα της Ανεξιθρησκίας επέδρασε καταλυτικά, τόσο στη σύνθεση της σύναξης, όσο και σε κάθε επιμέρους στοιχείο, επί του οποίου δομείται ο εκκλησιαστικός οργανισμός.

Οι επιδράσεις του λαϊκού στοιχείου στην Εκκλησία δεν μπορούν να παραθεωρηθούν. Η είσοδος νέων μελών στο ευχαριστιακό σώμα έδωσε καινούργια πνοή σε αυτό, αλλά οι παράπλευρες εισδοχές ποικίλων δοξασιών και εθίμων δεν είναι λίγες. Η κοινωνική, πολιτιστική κ.λπ. ζωή των μελών της Εκκλησίας πριν από την ένταξή τους σε αυτή ρύθμιζε κατά καιρούς, περιοχές και εποχές τη λατρευτική ζωή του Σώματος.

Κυριακή, 18 Σεπτεμβρίου 2016

Κυριακάτικοι Στοχασμοί. Κυριακή μετά την Ύψωσιν

Κυριακή μετά την Ύψωσιν

Πανοσ. Αρχιμ.
π. Σεραφείμ Βελέτζα
Ιεροκήρυκα Ι.Μ. Κερκύρας

Στη σημερινή Κυριακή, Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, ακούσαμε από τον Ευαγγελιστή Μάρκο τον ίδιο το Χριστό να μάς περιγράφει την σταυρώσιμη ζωή του Χριστιανού. Ο Κύριος απευθύνει μια πρόσκληση στον καθένα μας, να απαρνηθεί τον εαυτό του και να σηκώσει τον προσωπικό του σταυρό και να ακολουθήσει το Χριστό. Σε αυτά τα τρία σημεία θα λέγαμε ότι συνίσταται η κατά Χριστόν ζωή, που για να καταλήξει στην Ανάσταση και την αιώνιο Ζωή είναι ανάγκη να διέλθει από τον Σταυρό και το Γολγοθά. 

Σάββατο, 17 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (οζ΄) Μέλη Κυριακής μετά την Ύψωσιν

Μελίσματα Ψαλτικής
Μέλη Κυριακής μετά την Ύψωσιν
Ήχος Δ΄, Εωθινό Β΄


Περιεχόμενα αναρτήσεως: 
α) "Ο δια σε Θεοπάτωρ Δαυίδ...". Δογματικό Θεοτοκίο της Οκτωήχου. Μέλος Πέτρου Φιλανθίδου, Ήχος Δ΄. Ψάλλουν Ξενοφωντινοί Πατέρες
β) Πασαπνοάρια. Πάσα πνοή και Αναστάσιμα στιχηρά του Τετάρτου Ήχου. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως κ. Δημήτριος Ιωαννίδης.
γ)"Μετά μύρων..." Εωθινό Β΄. Ήχος Β΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Κωνσταντινουπολίτης Πρωτοψάλτης 
Κωνσταντίνος Μαφίδης
δ) Χερουβικός Ύμνος. Ήχος Δ΄ Άγια. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Παντοκράτορος Πατρών κ. Σπυρίδων Γαλάνης
ε) "Αινείτε τον Κύριον...". Κοινωνικό της Κυριακής. Μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου, Ήχος Δ΄ Άγια. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης κ. Νικόλαος Παπαδημητρίου.

Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2016

Τελετουργικά Θέματα (κγ΄) Η προσφορά του Συμεών Θεσσαλονίκης (+15.9.1429) στη Θεία Λατρεία.

Η προσφορά του Συμεών Θεσσαλονίκης (+15.9.1429) στη Θεία Λατρεία.

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ

Ο Θεσσαλονίκης Συμεών είναι ο κυριότερος εκπρόσωπος της λειτουργικής θεολογίας της υστεροβυζαντινής εποχής και ο τελευταίος βυζαντινός υπομνηματιστής της Θείας Λατρείας. Η αναγνώριση του έργου του ήταν δεδομένη από πολύ νωρίς, ήδη πριν από την κοίμησή του τον Σεπτέμβριο του 1429. Η ένταξή του, όμως, στο αγιολόγιο της Μεγάλης Εκκλησίας έγινε μόλις στις 14 Απριλίου του 1981 και καθιερώθηκε ο εορτασμός της μνήμης του τη 15η Σεπτεμβρίου κάθε εκκλησιαστικού έτους.

Η ανατροφή του Συμεών στο θεολογικό περιβάλλον της Κωνσταντινούπολης, αλλά και η όψιμη δράση του στη Θεσσαλονίκη, την καθέδρα του προκατόχου του και επικεφαλής του ησυχασμού Γρηγορίου του Παλαμά, διαπότισαν ολόκληρη την εργογραφία του. Η ησυχαστική παράδοση είχε επιδράσει άμεσα στη σκέψη του Θεσσαλονίκης, με αποτέλεσμα να έχει καλά θεμελιωμένες πατερικές καταβολές. Είναι θιασώτης της πατερικής παράδοσης και διδασκαλίας σε κάθε πτυχή της. Αυτό δεν δηλώνει, όμως, ότι θα συνεργούσε και στην άκριτη διάδοσή της. 

Υμνογραφικά -Ερμηνευτικά (ιγ΄) Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του Δ΄ ήχου (από τον κ. Θεόδωρο Ρόκα)

Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του δ΄ ήχου

Θεοδώρου Ρόκα 
Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας

"Ὁ διὰ σὲ Θεοπάτωρ προφήτης Δαυΐδ, μελῳδικῶς περὶ σοῦ προανεφώνησε, τῷ μεγαλεῖά σοι ποιήσαντι. Παρέστη ἡ Βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου. Σὲ γὰρ μητέρα πρόξενον ζωῆς ἀνέδειξεν, ὁ ἀπάτωρ ἐκ σοῦ ἐνανθρωπῆσαι εὐδοκήσας Θεός, ἵνα τὴν ἑαυτοῦ ἀναπλάσῃ εἰκόνα, φθαρεῖσαν τοῖς πάθεσι, καὶ τὸ πλανηθὲν ὀρειάλωτον εὑρών, πρόβατον τοῖς ὤμοις ἀναλαβών, τῷ Πατρὶ προσαγάγῃ, καὶ τῷ ἰδίῳ θελήματι, ταῖς οὐρανίαις συνάψῃ Δυνάμεσι, καὶ σώσῃ Θεοτόκε τὸν κόσμον, Χριστὸς ὁ ἔχων, τὸ μέγα καὶ πλούσιον ἔλεος".

Στο παρόν Θεοτοκίο που ψάλλεται στον εσπερινό του Σαββάτου της περιόδου του τετάρτου (δ') ήχου, καθώς και στην απόδοση του ήχου στον Εσπερινό της Παρασκευής, παρατηρείται πως γίνεται αναφορά στο όνομα του Δαυίδ, ο οποίος χαρακτηρίζεται ως "Θεοπάτωρ". Ποιος όμως ήταν ο Δαυίδ και γιατί χαρακτηρίζεται ως "Θεοπάτωρ";

Τετάρτη, 14 Σεπτεμβρίου 2016

Ο Σταυρός ως σύμβολο της θείας λατρείας. Από τον Λειτουργιολόγο κ. Γεώργιο Ζαραβέλα

Ο Σταυρός ως σύμβολο της θείας λατρείας.

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ.

Ο Σταυρός του Χριστού αποτελεί το ανώτερο και τελειότερο σύμβολο της Χριστιανικής Εκκλησίας. Το Πάθος του Κυρίου επί του ξύλου κατέστησε τον Τίμιο Σταυρό στο ιερότερο λείψανο που φυλάσσει η Εκκλησία και τιμά κάθε πιστός. Ο Σταυρός από σύμβολο πόνου, κατάρας και αίματος έλαβε στο πρόσωπο του Χριστού νέο νόημα, αφού με την επ’ αυτού θυσία Του τον μετέβαλε σε όργανο ζωής, ελπίδας και αθανασίας.

Ο σταυρός δεν είναι άγνωστος στην προχριστιανική εποχή, δεδομένου ότι ήταν ένα από τα μέσα θανατικής καταδίκης, μάλιστα των πλέον ειδεχθών εγκληματιών. Η πρώτη αναφορά του όρου γίνεται στην ομηρική γραμματεία (Ιλιάδα Ω, 453 και Οδύσσεια Ξ, 11), ενώ τον μνημονεύουν ο Θουκυδίδης και ο Ηρόδοτος. Στην Παλαιά Διαθήκη ο όρος δεν χρησιμοποιείται, παρά μόνο στο βιβλίο του προφήτη Ιεζεκιήλ (ζ’, 9 και η’, 13), ενώ προτυπώνεται σε πολλά σημεία.

Μελίσματα Ψαλτικής (οστ΄) Μέλη Υψώσεως Τιμίου Σταυρού

Μελίσματα Ψαλτικής 
 Μέλη Υψώσεως Τιμίου Σταυρού


Περιεχόμενα Αναρτήσεως: 
α)"Δεύτε άπαντα τα έθνη...". Δοξαστικό των Εσπερίων Υψώσεως Τιμίου Σταυρού, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο πρ. Δομέστικος της Μ.τ.Χ.Ε. και Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίου Σπυρίδωνος Αιγάλεω κ. Δημοσθένης Παϊκόπουλος
β) Απόστιχα Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος αργό ειρμολογικό, Ήχος Πλ. α΄. Ψάλλουν οι Αγιορείτες Πατέρες Δανιηλαίοι και Καρακαλλινοί
γ) "Όνπερ πάλαι Μωυσής...". Δοξαστικό των Αποστίχων Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Λαμπαδάριος του Μητροπολιτικού Ναού Σπάρτης κ. Ευάγγελος Θεοδώρου.
δ) "Σταυρόν Χαράξας...". Οι Σύντομες Καταβασίες της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Αμερικής κ. Φώτιος Κετσετζής.
ε) " Σήμερον προέρχεται...". Δοξαστικό των Αίνων Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου, Ήχος Πλ. β΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε.Ιάκωβος Ναυπλιώτης ο Νάξιος.
στ) "Τον Σταυρόν σου προσκυνούμεν Δέσποτα...". Ψάλλεται αντί Τρισαγίου Ύμνου κατά τις εορτές του Τιμίου Σταυρού. Μέλος αρχαίον σε ήχο β'. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Καλοφωνάρηδες" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Γεωργίου Ι. Ρεμούνδου
ζ) "Εσημειώθη εφ΄ ημάς...". Κοινωνικό Υψώσεως Τιμίου Σταυρού. Μέλος Δανιήλ Πρωτοψάλτου, Ήχος α΄. Ψάλλει ο π. Θεόδωρος Παπαγιάννης.

Τρίτη, 13 Σεπτεμβρίου 2016

Υμνολογικά - Ερμηνευτικά (ιβ΄) "Ἰησοῦς ὀ τοῦ Ναυή Σταυροῦ τὸν τύπον προδιετύπου μυστικῶς"

"Ἰησοῦς ὀ τοῦ Ναυή Σταυροῦ τὸν τύπον προδιετύπου μυστικῶς"

Θεοδώρου Ρόκα
Θεολόγου 
ΜΑ Ερμηνευτικής θεολογίας


"Προδιετύπου μυστικῶς πάλαι τῷ χρόνῳ, ὁ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυῆ, Σταυροῦ τὸν τύπον, ὡς τὰς χεῖρας ἐξέτεινε σταυροφανῶς Σωτήρ μου· καὶ ἔστη ὁ ἥλιος ἕως ἐχθρούς, ἀνεῖλεν, ἀνθισταμένους σοι τῷ Θεῷ· νῦν δὲ οὗτος ἐσκότισται, ἐπὶ Σταυροῦ σε ὁρῶν, θανάτου κράτος λύοντα, καὶ τὸν ᾍδην σκυλεύοντα" ψάλλει η υμνολογία της Ορθοδόξου Εκκλησίας κατά τη μεγάλη ημέρα της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού (Κάθισμα β' Στιχολογίας), προκαλώντας έτσι την αίσθηση και την απορία της αναζήτησης της προτύπωσης του τύπου του σημείου του σταυρού στο ανωτέρω υμνογραφικό χωρίο που έχει ως υπόβαθρο τη διήγηση από το βιβλίο του Ιησού του Ναυή.

Έχοντας οι Ισραηλίτες, υπό την ηγεσία πλέον του Ιησού του Ναυή του διαδόχου του Μωυσέως (Δευτ. 31,1-8), περάσει τον Ιορδάνη ποταμό και κατακτήσει τις πόλεις Ιεριχώ και Γαί, προσχώρησαν παραδιδόμενοι σε αυτούς οι κάτοικοι της Γαβαών (Ιησ. 10,1). Τότε ο Αδωνιβεζέκ ο βασιλιάς της Ιερουσαλήμ προσκάλεσε τους βασιλείς της Χεβρώνας, της Ιεριμούθ, της Λαχίς και της Οδολάμ ώστε να συσπειρωθούν γύρω του και να πολεμήσουν τη Γαβαών διότι οι κάτοικοί της αυτομόλησαν στους Ισραηλίτες, όπως και έγινε (Ιησ. 10,3-5).

Κυριακή, 11 Σεπτεμβρίου 2016

Οδοιπορικό στη Βυζαντινή Νάξο (δ΄) «Το πυργομονάστηρο του Τιμίου Σταυρού στο Σαγκρί. Το χρονικό μιας παράνομης αγοραπωλησίας »

«Το πυργομονάστηρο του Τιμίου Σταυρού στο Σαγκρί. 
Το χρονικό μιας παράνομης αγοραπωλησίας »

Ειρήνης Βασιλάκη
Αρχαιολόγου
Μ.Α. Διαχείρησης Μνημείων

εικ. 1 Ιερά Μονή Τιμίου Σταυρού
Η Ιερά Μονή του Τιμίου Σταυρού (εικ. 1) βρίσκεται στους πρόποδες του βουνού Προφήτης Ηλίας. Το πότε κτίστηκε η μονή δεν είναι ακριβώς γνωστό. Πάντως αν δεχτούμε ως ορθή την άποψη για την ετυμολογία του γειτονικού χωριού Σαγκρί, την ονομασία δηλαδή που έδωσαν οι Ενετοί στη γύρω από το μοναστήρι περιοχή, από το λατινικό sacer crux (= ιερός σταυρός) τότε αυτό είχε ιδρυθεί στα βυζαντινά χρόνια και μάλιστα πριν από τη λατινική κατάκτηση της Νάξου το έτος 1207. 

Σάββατο, 10 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (οε΄) Μέλη Κυριακής προ της Υψώσεως

Μελίσματα Ψαλτικής
Κυριακή προ της Υψώσεως
Ήχος Γ΄, Εωθινό Α΄


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:
Εσπερινού
α) "Πως μη θαυμάσωμεν...", Δογματικό Θεοτοκίο της Οκτωήχου. Μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Κυπριάδου Αθηνών κ. Νικόλαος Δημητρακόπουλος
β) Αναστάσιμα Απόστιχα, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως κ. Δημήτριος Ιωαννίδης.
Όρθρου
γ) Αναστάσιμο Απολυτίκιο, Πάσα πνοή, Στιχολογία Αίνων, Στιχηρά των Αίνων και σύντομη Δοξολογία, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως Λυκούργος Αγγελόπουλος.
δ) "Εις το Όρος...", Εωθινό Α΄. Μέλος Πέτρου Πελοποννησίου, Ήχος Α΄. Ψάλλει η κ. Αδαμαντία Μωϋσάκου
ε) Σύντομη Δοξολογία. Μέλος Γεωργίου Χατζηχρόνογλου, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο  Άρχων Υμνωδός της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας κ. Γεώργιος Χατζηχρόνογλου.
Θείας Λειτουργίας
στ) Χερουβικός ύμνος, Μέλος Θεοδώρου Φωκαέως, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Αθανασίου Ιωαννίνων κ. Νικόλαος Καραβιώτης και ο Λαμπαδάριος κ. Γεώργιος Ζαρκάδης.
ζ) "Αινείτε τον Κύριον...". Κοινωνικό της Κυριακής. Μέλος Βασιλείου Νικολαϊδη, Ήχος Γ΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας.

Πέμπτη, 8 Σεπτεμβρίου 2016

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικά (ια΄) Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του γ΄ ήχου (β' μέρος) Του Θεοδώρου Ρόκα

Το Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του γ΄ ήχου (β' μέρος)



Θεοδώρου Ρόκα 
Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας

"Πῶς μὴ θαυμάσωμεν, τὸν θεανδρικόν σου Τόκον Πανσεβάσμιε; 
πεῖραν γὰρ ἀνδρὸς μὴ δεξαμένη Πανάμωμε, ἔτεκες ἀπάτορα Υἱὸν ἐν σαρκί, 
τὸν πρὸ αἰώνων ἐκ Πατρός γεννηθέντα ἀμήτορα, μηδαμῶς ὑπομείναντα τροπήν, 
ἢ φυρμόν, ἢ διαίρεσιν, ἀλλ' ἑκατέρας οὐσίας τὴν ἰδιότητα, 
σώαν φυλάξαντα. Διὸ Μητροπάρθενε Δέσποινα, αὐτόν ἱκέτευε σωθῆναι, 
τὰς ψυχὰς τῶν ὀρθοδόξως, Θεοτόκον ὁμολογούντων σε".

Μεταξύ των ανωτέρω, ο ιερός υμνωδός, θέτει ένα εύλογο ερώτημα: "πῶς μὴ θαυμάσωμεν, τὸν θεανδρικόν σου Τόκον Πανσεβάσμιε;", όπου αφενός εκθέτει τον προβληματισμό του μέσα από ένα ερώτημα, το οποίο χρήζει και απαιτεί σεβασμό και θαυμασμό, αφετέρου χαρακτηρίζει τον "τόκο" δηλ. τον καρπό της Πανσεβασμίου Κυρίας Θεοτόκου ως "θεανδρικό". Τι σημαίνει όμως ο όρος "θεανδρικός"; Ο όρος "θεανδρικός'' σημαίνει ότι και ο όρος "θέανδρος" δηλαδή "Θεός και άνθρωπος".

Τετάρτη, 7 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (οδ΄) Μέλη της Θεομητορικής εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου

Μελίσματα Ψαλτικής
Μέλη της Θεομητορικής εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:
α) "Σήμερον, ο τοις νοεροίς θρόνοις επαναπαυόμενος Θεός...". Δοξαστικό των Εσπερίων του Γενεσίου της Θεοτόκου. Ήχος Πλ. β΄. Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου. Ψάλλει η Βυζαντινή Χορωδία Αγρινίου υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Ανδρέα Λανάρα.
β) Κανών της Θεοτόκου, Α΄ & Θ΄ Ωδή των δύο Κανόνων της εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου. Ήχοι Β΄ & Πλ. δ΄. Ψάλλει η Βυζαντινή Χορωδία Αγρινίου υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Ανδρέα Λανάρα.
β) "Αύτη η ημέρα Κυρίου...". Δοξαστικό των Αίνων της Θεομητορικής εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου Μέλος Κωνσταντίνου Πρίγγου, Ήχος Πλ. β΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. Θρασύβουλος Στανίτσας
γ) "Αλλότριον των μητέρων...". Αντί του "Άξιον εστίν..." εις την εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου Μέλος Δημητρίου Σουρλαντζή, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης κ. Ματθαίος Βλάχος.
δ) "Ποτήριον σωτηρίου...". Κοινωνικό των Θεομητορικών εορτών. Μέλος Δημητρίου Σουρλαντζή, Ήχος α΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Ιερού Ναού Αγίας Αικατερίνας Πετραλώνωνκ. Δανιήλ Καραμπάσης.
ε) Κράτημα το λεγόμενο "Ταταρικόν". Μέλος Ιωάννου Κουκουζέλους, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο Χορός Ψαλτών "Ρωμέικο" υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Γεωργίου Μπιλάλη.

Τρίτη, 6 Σεπτεμβρίου 2016

Ιερά Αγρυπνία! 7 Σεπτεμβρίου 2016

ΙΕΡΑ ΑΓΡΥΠΝΙΑ

Την Τετάρτη 7 Σεπτεμβρίου 2016 και ώρα 20.30 μ.μ. θα τελεσθεί Ιερά Αγρυπνία στον Ιερό Ενοριακό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος Αγίου Αρσενίου (Αγερσανί) Νάξου, επί τη Θεομητορική εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου!

Πέρας Αγρυπνίας: 01.00 π.μ.

Τελετουργικά Θέματα (κα΄) Η γένεση και η δομή του Κοντακίου (του Γεωργίου Ζαραβέλα)

Η γένεση και η δομή του Κοντακίου

Γεωργίου Ζαραβέλα
Θεολόγου
ΜΑ Ιστορικής Θεολογίας - Λειτουργικής ΕΚΠΑ.

Το Κοντάκιο συνιστά μία από τις πρώτες μορφές υμνογραφικής παραγωγής της χριστιανικής Εκκλησίας. Η αρχή του δεν μπορεί να εντοπισθεί με βεβαιότητα. Η επιστήμη ανάγει τη γένεσή του μεταξύ των αρχών του Ε’ και του Στ’ αι. μ.Χ., με πιθανότερο το β’ μισό του Ε’ αι. μ.Χ. Η εποχή εκείνη χαρακτηρίζεται ως μεταβατική για την υμνογραφία, αφού τίθεται σε δεύτερο πλάνο ή παύει σταδιακά η χρήση αρχαιοπρεπών ύμνων, δανεισμένων από την Αγία Γραφή, και δημιουργούνται οι βάσεις για τη διαμόρφωση μιας αμιγώς χριστιανικής υμνογραφίας.

Η προϊστορία της γένεσης του είδους του κοντακίου είναι ιδιαίτερα σημαντική, ώστε να γίνει κατανοητή η προέλευσή του. Οι καταβολές του κοντακίου δεν είναι ξεκάθαρες και μπορούν να αναλυθούν σε πολλούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών των παραγόντων οι κυριότεροι είναι: α) η ομιλητική ποιητική γραμματεία πατέρων της Εκκλησίας, ήδη από τον Α’ αι. μ.Χ., με επιρροές από την κλασική και, κυρίως, την ελληνιστική ποιητική παραγωγή, β) οι ποιητικές ομιλίες του Εφραίμ του Σύρου, οι οποίες μεταφράστηκαν στα ελληνικά τον Ε’ αι. και έτυχαν ιδιαίτερης αναγνώρισης και γ) οι πεζές ποιητικές ομιλίες των Πατέρων του Ε’ αι. έως και τη γένεση του Κοντακίου, όπως των Πρόκλου Κωνσταντινουπόλεως (PG 65) και Βασιλείου Σελευκείας (PG 85), οι οποίες έχουν επιδράσεις τόσο από τις παλαιότερες ελληνικές, όσο και από τη συριακή ποιητική ομιλητική παράδοση.

Δευτέρα, 5 Σεπτεμβρίου 2016

(Μουσικό κείμενο) Θεοτόκε Παρθένε Ήχος Α΄, Μέλος Θεοφάνους Βατοπαιδινού

Ο γνωστός Θεομητορικός Ύμνος "Θεοτόκε Παρθένε...." σε ήχο Πρώτο 
μελοποιημένος από τον Ιερομόναχο Θεοφάνη Βατοπαιδινό.
Θερμές ευχαριστίες στον συνεργάτη του Χορού και Πρωτοψάλτη
κ. Θεόδωρο Ρόκα για την δακτυλογράφηση του μέλους.

(Α) 
Όπως ακριβώς το έγραψε ο Θεοφάνης Βατοπαιδινός

Για Download πατήστε ΕΔΩ ή ΕΔΩ



(Β) 
Χωρίς τα παλαιά σημάδια και τις υφεσοδιέσεις

Για Download πατήστε ΕΔΩ ή ΕΔΩ





Κυριακή, 4 Σεπτεμβρίου 2016

Κυριακάτικοι στοχασμοί! Το έλεος και η συγγνώμη

Το έλεος και η συγγνώμη
Πανοσ. Αρχιμ.
π. Σεραφείμ Βελέτζα
Ιεροκήρυκα Ι.Μ. Κερκύρας

Τη σημασία της συγγνώμης μας παρουσιάζει σήμερα ο Χριστός, μέσα από την παραβολή που ακούσαμε από το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο. Μοιάζει, μας λέει, η Βασιλεία των Ουρανών με έναν βασιλέα, ο οποίος αποφάσισε να τακτοποιήσει τους λογαριασμούς του με τους υπηρέτες του. Πρώτος παρουσιάστηκε ένας, ο οποίος του χρωστούσε δέκα χιλιάδες τάλαντα και επειδή δεν είχε να τα ξεχρεώσει, ο Κύριός του διέταξε να πουληθούν η γυναίκα του και τα παιδιά του και όλα του τα υπάρχοντα, ώστε να αποδοθεί το χρέος. Εκείνος έπεσε στα γόνατα και τον παρακαλούσε λέγοντας: “δείξε λίγη υπομονή, και θα στα ξεχρεώσω όλα”. Τότε ο άρχοντας τον συμπόνεσε, και του χάρισε το δάνειο. Φεύγοντας ο δούλος αυτός, συνάντησε ένα συνυπηρέτη του, ο οποίος του χρωστούσε εκατό δηνάρια, και τον άρπαξε από το λαιμό λέγοντάς του “δώσε μου αυτά που μου χρωστάς!”. Εκείνος τον παρακαλούσε να κάνει λίγο υπομονή, μέχρι να τον ξεπληρώσει, όμως αυτός τον έβαλε στη φυλακή, μέχρι να του αποδώσει την οφειλή. Βλέποντας οι υπόλοιποι υπηρέτες τα όσα είχαν συμβεί, λυπήθηκαν πάρα πολύ και εξιστόρησαν τα γεγονότα στον κύριό τους. Κι εκείνος, αφού τον κάλεσε, του είπε: “ δούλε πονηρέ, σου χάρισα όλο εκείνο το χρέος, επειδή με παρεκάλεσες. Δεν έπρεπε και συ να ελεήσεις τον συνυπηρέτη σου, όπως κι εγώ σε ελέησα;” Και θυμωμένος τον παρέδωσε στους βασανιστές, μέχρι να αποδώσει όλο το χρέος του. Ο Χριστός κλείνει την παραβολή λέγοντας “αυτό ακριβώς θα κάνει σε σας και Πατέρας μου ο Ουράνιος, αν ο καθένας σας δεν συγχωρεί τον αδελφό του μέσα από την καρδιά του”. 

Υποδοχή Ιερού Λειψάνου Αγίου Παρθενίου Επισκόπου Λαμψάκου!

Την Δευτέρα 5 Σεπτεμβρίου 2016 και ώρα 7.30 μ.μ. θά γίνει η υποδοχή αποτμήματος Ιερού Λειψάνου του Αγίου Παρθενίου Επισκόπου Λαμψάκου του θαυματουργού (προστάτου των καρκινοπαθών αδελφών μας) στον Πανηγυρίζοντα Ιερό Ναό Ταξιάρχου Μιχαήλ Κεραμίου Νάξου.
Θα Ακολουθήσει ο Μέγας Πανηγυρικός Αρχιερατικός Εσπερινός χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Καλλινίκου

Εκ του Ιερού Ναού

Σάββατο, 3 Σεπτεμβρίου 2016

Μελίσματα Ψαλτικής (ογ΄) Μέλη Κυριακής ΙΑ΄ Ματθαίου

Μελίσματα Ψαλτικής 

Μέλη Κυριακής ΙΑ΄ Ματθαίου
Ήχος Β΄ Εωθινό ΙΑ΄


Περιεχόμενα Αναρτήσεως:
Εσπερινού
α) "Κύριε εκέκραξα....", "Κατευθυνθήτω...". Μέλος Ιακώβου Πρωτοψάλτου, Ήχος Β΄. Ψάλλουν οι χοροί Ψαλτών του Ι.Ν. Αγίας Ειρήνης Αιόλου υπό την διεύθυσνη του αειμνήστου Άρχοντος Πρωτοψάλτου της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κων/πόλεως Λυκούργου Αγγελοπούλου & του Λαμπαδαρίου κ. Ιωάννου Τσιτσιοπούλου.
β) "Παρήλθεν η σκιά...". Δογματικό Θεοτοκίο της Οκτωήχου. Μέλος Ιωάννου Πρωτοψάλτου, Ήχος Β΄. Ψάλλει Χορός Ψαλτών υπό την διεύθυνση του Πρωτοψάλτου κ. Αθανασίου Πέττα.
Όρθρου
γ) "Πάσα πνοή...". Μέλος Αθανασίου Καραμάνη, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της του Χριστού Εκκλησίας κ. Γεώργιος Γρηγοριάδης.
δ) "Φανερών εαυτόν...". Εωθινό Δοξαστικό. Μέλος Ιωάννου Πρωτοψάλτου, Ήχος Πλ. δ΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Άρχων Μουσικοδιδάσκαλος του Οικουμενικού Πατριαρχείου Δημήτριος Σουρλαντζής.
ε) Αργή Δοξολογία. Μέλος Γεωργίου Σαρανταεκκλησιώτου, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο Πρωτοψαλτής του Πανίερου Ναού Ευαγγελιστρίας Τήνου κ. Στυλιανός Κοντακιώτης και ο Λαμπαδάριος του Ναού κ. Μιχαήλ Γιαννίτσης.
Θείας Λειτουργίας
στ) Δύναμις Τρισαγίου. Μέλος Ξένου Κορώνη, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο αείμνηστος Πρωτοψάλτης Καβάλας Ματθαίος Τσαμκιράνης.
ζ) Χερουβικός Ύμνος. Μέλος Κωνσταντίνου Πρίγγου, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Μ.τ.Χ.Ε. κ. Λεωνίδας Αστέρης
η) "Άξιον εστίν...". Μέλος Μελετίου Σισανίου, Ήχος Β΄. Ψάλλει ο Πρωτοψάλτης του Πανίερου Ναού Ευαγγελιστρίας Τήνου κ. Στυλιανός Κοντακιώτης.

Πέμπτη, 1 Σεπτεμβρίου 2016

Υμνογραφικά - Ερμηνευτικα (ι') Το Δογματικό Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του β΄ ήχου (β' μέρος) (Του Θεοδώρου Ρόκα

Το Δογματικό Θεοτοκίο του Εσπερινού του Σαββάτου του β΄ ήχου 
(β' μέρος)

Θεοδώρου Ρόκα 
Θεολόγου 
MΑ Ερμηνευτικής Θεολογίας

"Παρῆλθεν ἡ σκιὰ τοῦ νόμου, τῆς χάριτος ἐλθούσης· 
ὡς γὰρ ἡ βάτος οὐκ ἐκαίετο καταφλεγομένη, 
οὕτω παρθένος ἔτεκες, καὶ παρθένος ἔμεινας, 
ἀντὶ στύλου πυρός, δικαιοσύνης ἀνέτειλεν Ἥλιος, ἀντὶ Μωϋσέως Χριστός,
 ἡ σωτηρία τῶν ψυχῶν ἡμῶν".

Ερμηνεύοντας αποσπασματικά το ανωτέρω δογματικό θεοτοκίο, στεκόμενοι μάλιστα στη φράση "ὡς γὰρ ἡ βάτος οὐκ ἐκαίετο καταφλεγομένη, οὕτω παρθένος ἔτεκες, καὶ παρθένος ἔμεινας" παρατηρούμε ότι ο υμνογράφος προβάλλει το αειπάρθενο της Υπεραγίας Θεοτόκου, το οποίο παραλληλίζει με ένα αξιοσημείωτο περιστατικό από την Παλαιά Διαθήκη. Το περιστατικό αυτό δεν είναι άλλο από το υπερφυσικό σημείο της καιομένης και μη φλεγομένης βάτου που περιγράφεται το βιβλίο της Εξόδου.

Σύμφωνα με τη διήγηση του βιβλίου της Εξόδου, του δευτέρου βιβλίου της Παλαιάς Διαθήκης και κατ επέκταση ολόκληρης της Αγίας Γραφής, που περιγράφει τα γεγονότα της Εξόδου των Ισραηλιτών από την Αίγυπτο: "Μωυσῆς ἦν ποιμαίνων τὰ πρόβατα ᾿Ιοθόρ τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ τοῦ ἱερέως Μαδιὰμ καὶ ἤγαγε τὰ πρόβατα ὑπὸ τὴν ἔρημον καὶ ἦλθεν εἰς τὸ ὄρος Χωρήβ. Ὤφθη δὲ αὐτῷ ἄγγελος Κυρίου ἐν πυρὶ φλογὸς ἐκ τοῦ βάτου, καὶ ὁρᾷ ὅτι ὁ βάτος καίεται πυρί, ὁ δὲ βάτος οὐ κατεκαίετο. Εἶπε δὲ Μωυσῆς· παρελθὼν ὄψομαι τὸ ὅραμα τὸ μέγα τοῦτο, ὅτι οὐ κατακαίεται ὁ βάτος" (Εξ. 3,1-3).